Nieuwsbrief 2020 / 2

Mint trainingen

2020/2 - Plichtsverzuim in het arbeidsrecht

In de vorige nieuwsbrief hebben we geschreven dat de kantonrechters de hogere maatstaf van integriteit van toepassing achten op ambtenaren. In de recente uitspraak van rechtbank Gelderland 17 juli 2020* heeft de kantonrechter ook het ambtenaarrechtelijke begrip ernstig plichtsverzuim gehanteerd. Wat houdt plichtsverzuim in het arbeidsrecht in?

De kwestie van de trouwambtenaar

Een werkneemster heeft als trouwambtenaar in het openbaar – in de krant De Gelderlander – in scherpe bewoordingen het coronabeleid van de gemeente ter discussie gesteld. De rechter stelt dat "werkneemster als ambtenaar zich dient te onthouden van het openbaren van gedachten of gevoelens, indien bij openbaring de goede functionering van de openbare dienst, voor zover deze in verband staat met haar functievervulling, niet in redelijkheid zou zijn verzekerd". De rechter verwijst met deze tekst naar de Ambtenarenwet 2017.

Covid gebouw

Een ambtenaar mag geen gedachten of gevoelens openbaren die de goede funcionering van de openbare dienst kunnen belemmeren

Door openlijk het gehanteerde beleid in twijfel te trekken en zelfs absurd te noemen, heeft zij afbreuk gedaan aan het vertrouwen van de burgers in het gemeentelijk beleid en de welwillendheid om dit op te volgen. Juist in tijden van crisis, zoals in de eerste periode van de Corona uitbraak, is het voor een goede functionering van de openbare dienst van groot belang dat er geen afbreuk wordt gedaan aan het draagvlak voor het beleid.

Werkneemster dient zich te gedragen zoals een goed ambtenaar betaamt

De kantonrechter oordeelt in deze zaak dat de onmiddellijke beëindiging van de arbeidsovereenkomst gerechtvaardigd is omdat werkneemster zich schuldig heeft gemaakt aan ernstig plichtsverzuim. De rechter stelt dat werkneemster de op haar rustende en uit haar functie voortvloeiende verplichtingen dient te vervullen en zich ook overigens dient te gedragen zoals een goed ambtenaar betaamt.

De kantonrechter is dan ook van oordeel dat [werkneemster] zich schuldig heeft gemaakt aan ernstig plichtsverzuim.”

Plichtsverzuim

Het is opvallend dat de kantonrechter het begrip “plichtsverzuim” aanhaalt. Plichtsverzuim is bij uitstek een begrip uit het ambtenarenrecht. In de cao’s van het rijk, de provincies en gemeenten is het begrip plichtsverzuim niet meer teruggekeerd. Tot 1 januari 2020 luidde de omschrijving:

“Plichtsverzuim omvat zowel het overtreden van enig voorschrift als het doen of nalaten van iets dat een goed ambtenaar in gelijke omstandigheden behoort na te laten of te doen.”

Het begrip plichtsverzuim verwijst wel naar artikel 6 Ambtenarenwet 2017. Daarin is – kort samengevat – neergelegd dat het niet nakomen van de verplichting om zich te gedragen zoals een goed ambtenaar betaamt, geldt als een tekortkoming in het nakomen van de plichten die de arbeidsovereenkomst aan de ambtenaar oplegt.

Voorzichtige conclusie

Vooralsnog lijken kantonrechters de begrippen integriteitsschending en plichtsverzuim op dezelfde wijze uit te leggen als de CRvB. Voor overheidswerkgevers is dat een geruststellende conclusie.

Meer weten over Integriteit? Wij kunnen een training op maat verzorgen die aansluit bij de behoefte van jouw organisatie.

 

* RBGEL:2020:3599