Nieuwsbrief 2017 / 2

Archief nieuwsbrieven

Politiek verlof voor de ambtenaar die Kamerlid wordt

De Tweede Kamerverkiezingen staan voor de deur! De zetelverdeling zal waarschijnlijk de nodige verrassingen met zich brengen. Het zou zo maar kunnen dat een van uw medewerkers een zetel heeft bemachtigd en vertrekt naar de Tweede Kamer. Wat dan?

De ambtenaar die definitief kiest voor een politieke carrière kan natuurlijk ontslag nemen en definitief de banden met zijn overheidswerkgever verbreken. Wie op zeker wil spelen heeft een alternatief. De Ambtenarenwet bepaalt namelijk dat de ambtenaar een functie in een publiekrechtelijk college, waarin hij is benoemd of verkozen, niet gelijktijdig kan vervullen met zijn ambt. Hij wordt in dat geval tijdelijk ontheven van de waarneming van zijn ambt.

Deze ontheffing is opgenomen in de rechtspositiereglementen van de overheidssectoren, en wordt doorgaans ‘politiek verlof’ genoemd.  Tijdens de periode van politiek verlof of ontheffing blijft de ambtelijke aanstelling in stand.

Het verlof of de ontheffing eindigt pas bij het eindigen van de politieke functie - bijvoorbeeld door nieuwe verkiezingen, door de val van het kabinet, of het zich niet nogmaals verkiesbaar stellen. Politiek verlof kan dus jaren duren.

Tijdens politiek verlof

Aangezien het Kamerlidmaatschap een full-time functie is hoeft de medewerker zijn oorspronkelijke werkzaamheden tijdens het politieke verlof niet te vervullen. De overige (financiële) voorwaarden aan het politieke verlof zijn te vinden in het toepasselijke rechtspositiereglement.

Na afloop van het politiek verlof

Zodra het verlof is beëindigd herleven de verplichtingen over en weer: betaling van bezoldiging aan de ene kant, en het beschikbaar zijn voor arbeid aan de andere kant. Na een afwezigheid van enkele jaren hoeft de overheidswerkgever niet te garanderen dat het gewezen Kamerlid kan terugkeren naar zijn ‘oude’ functie.  Lukt het niet een passende functie te vinden, dan is doorgaans alsnog ontslag mogelijk. De meeste ambtelijke rechtspositiereglementen bevatten daarvoor een bijzondere ontslaggrond.

Over de aard en de duur van de inspanningen die de werkgever moet doen om het ex-Kamerlid weer aan de slag te helpen is nagenoeg niets geregeld. Het is daarom zeer aan te bevelen daarover vóóraf afspraken te maken.

Wordt een ambtenaar benoemd als minister of staatssecretaris ligt het anders. Voor Rijks- en politieambtenaren geldt bijvoorbeeld dat zij van rechtswege worden ontslagen indien zij het ambt van minister of staatssecretaris geen bekleden.

Tip: duidelijkheid staat voorop. Òf het Kamerlid neemt definitief ontslag, òf hij neemt politiek verlof. Leg goed vast tot welke inspanningen u zich als werkgever na het einde van het politiek verlof verplicht, welke termijn hieraan is verbonden, en wat het gevolg is als deze inspanningen geen resultaat hebben.